Định nghĩa

1. Từ tượng thanh:

   • Âm thanh lặp đi lặp lại, đều đều và khô khan, thường là tiếng va đập của vật cứng: Dùng để mô phỏng tiếng động phát ra, ví dụ như tiếng mõ gõ, tiếng bánh xe gỗ lăn trên đường đá, hoặc tiếng gõ nhịp đều đều.

2. Tính từ / Trạng từ (cách dùng phổ biến):

   • Một mình, lẻ loi, thui thủi, không có ai bên cạnh hoặc cùng đi: Diễn tả trạng thái hoặc hành động đơn độc, thường gợi cảm giác cô quạnh, lặng lẽ.
   • Một cách chậm rãi, khó nhọc (thường khi di chuyển một mình): Nhấn mạnh sự chậm chạp, vất vả trong bước đi hoặc hành trình đơn độc.

Ví dụ sử dụng

• Từ tượng thanh:

  • Tiếng mõ lóc cóc vang lên trong đêm khuya tĩnh mịch.
  • Chiếc xe bò lóc cóc trên con đường làng gập ghềnh.

• Tính từ / Trạng từ:

  • Sau buổi tiệc, anh ấy lóc cóc một mình ra về.
  • Cụ già lóc cóc bước từng bước trên con dốc.

Các cách sử dụng nâng cao

• Dùng để nhấn mạnh sự đơn độc trong không gian rộng lớn hoặc đối lập với sự đông đúc:
  • Giữa chốn đô hội náo nhiệt, bóng hình cô gái ấy vẫn lóc cóc một mình.
• Kết hợp để diễn tả hành trình dài đầy gian nan:
  • Lóc cóc hết năm này qua tháng nọ, cuối cùng anh ta cũng hoàn thành bản thảo.

Biến thể và từ gần giống

• Lóc ngóc (tính từ): Có nghĩa tương tự "lóc cóc", diễn tả sự lẻ loi, đơn độc, nhưng ít phổ biến hơn.
• Thui thủi (tính từ): Một mình, vắng vẻ, lặng lẽ. Gần nghĩa với nghĩa thứ hai của "lóc cóc".
• Lẻ loi (tính từ): Đơn chiếc, không có ai bên cạnh.

Từ đồng nghĩa

• Từ tượng thanh: Lộp cộp, lốp cốp, lạch cạch (đều là từ mô phỏng âm thanh va đập).
• Chỉ sự đơn độc: Một mình, đơn thương độc mã, cô độc, lủi thủi.

Thành ngữ liên quan

• Lóc cóc như trâu đi cày: Thành ngữ so sánh, ví cảnh đi một mình chậm chạp, nặng nhọc như con trâu đi cày, thường dùng với hàm ý châm biếm nhẹ.
  • Cả đoàn đã đi trước cả tiếng, chỉ còn mình anh ta lóc cóc như trâu đi cày phía sau.

1. 1. Tiếng mõ kêu. 2. ph. Một mình thui thủi: Lóc cóc ra về, không ai tiễn chân.